5 Ιανουαρίου 2026

Η Βενεζουέλα και η αυγή του δόγματος «Ντονρόε»

Η σύλληψη/απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο «αλλάζει αμετάκλητα το γεωπολιτικό τοπίο του δυτικού ημισφαιρίου», αναδιαμορφώνοντας την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και αναβιώνοντας το «ξεχασμένο» δόγμα Μονρόε
, εκτιμά σε άρθρο του ο Μάρκος Κουναλάκης, επισκέπτης καθηγητής στο Ινστιτούτο Χούβερ του Πανεπιστημίου Στάνφορντ και πρώην σύμβουλος της Κάμαλα Χάρις.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες διέβησαν τον Ρουβίκωνα, κάνοντας στροφή έπειτα από χρόνια κυρώσεων και διπλωματικής πίεσης σε μία γρήγορη και αποφασιστική στρατιωτική δράση. Πρόκειται για μια ιστορική καμπή, μια συγκυρία που αναμένεται να μελετηθεί για δεκαετίες, όχι μόνο για τον αντίκτυπό της στη Βενεζουέλα, αλλά και για το τι σηματοδοτεί για το μέλλον της αμερικανικής δύναμης στο ημισφαίριο», σημειώνει ο ίδιος, γράφοντας στο περιοδικό Washington Monthly.

Ο κ. Κουναλάκης επικαλείται τον Λεοπόλδο Λόπεζ, εξόριστο ηγέτη της βενεζουελάνικης αντιπολίτευσης, ο οποίος είχε περιγράψει προσφάτως το πλαίσιο της αμερικανικής επιχείρησης «όχι ως πόλεμο εναντίον ενός έθνους, αλλά ως μια δικαστική ενέργεια εναντίον ενός “εγκληματία” που είχε κρατήσει 30 εκατομμύρια ανθρώπους όμηρους». «Είναι μια κρίσιμη διάκριση, που επιδιώκει να νομιμοποιήσει μια κατά τα άλλα τεταμένη επέμβαση». Σύμφωνα με τον Λόπεζ, ωστόσο, «η μεταβατική περίοδος είναι γεμάτη προκλήσεις».

«Εχει δίκιο», συνηγορεί ο κ. Κουναλάκης, αναφερόμενος στην προαναφερθείσα εκτίμηση του Λόπεζ. «Η ιστορία είναι ένα νεκροταφείο πολλά υποσχόμενων επαναστάσεων που διαλύθηκαν από το χάος. Η πτώση ενός δικτάτορα δημιουργεί ένα κενό εξουσίας, ένα ασταθές περιβάλλον όπου η ελπίδα και ο οπορτουνισμός συγκρούονται. Η επιτυχής διαχείριση αυτής της περιόδου – αυτής της “Ημέρας Μηδέν” – προϋποθέτει κάτι περισσότερο από ένα απλό σχέδιο. Απαιτεί ένα σχεδόν αδύνατο συνδυασμό λαϊκής νομιμότητας, σταθεροποίησης της ασφάλειας και ταχείας αποκατάστασης των βασικών υπηρεσιών. Η αντιπολίτευση, εδώ και χρόνια, έχει καταρτίσει μεθοδικά σχέδια για μια Βενεζουέλα της μετά Μαδούρο εποχής, αλλά όπως γνωρίζουν όσοι χαράσσουν τη στρατηγική, τα σχέδια δεν επιβιώνουν πάντα με την πρώτη επαφή με την πραγματικότητα», σχολιάζει.

Σύμφωνα με τον κ. Κουναλάκη, οι άμεσες προτεραιότητες της αντιπολίτευσης είναι «εξαιρετικά ρεαλιστικές». Οπως συνοψίζει, θα επιδιώξουν να προσελκύσουν όσο το δυνατόν περισσότερους από τον στρατό της Βενεζουέλας, «μετατρέποντας ένα όργανο καταπίεσης σε πυλώνα του νέου κράτους μέσω του διαχωρισμού των απλών ενστόλων από τη διεφθαρμένη ηγεσία των Τσαβίστας». Παράλληλα, αυτό το κενό ασφαλείας δεν μπορεί να μείνει… κενό. 

«Πρέπει να αναμένουμε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα αναλάβουν δύο κρίσιμες, πολιτικά ευαίσθητες αποστολές: την προσωρινή επιβολή του νόμου στους δρόμους του Καράκας για την αποφυγή εκτεταμένων λεηλασιών και εκδικητικών δολοφονιών και – εξίσου κρίσιμο – την ασφάλεια των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της χώρας. Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία είναι η οικονομική σωτηρία της Βενεζουέλας, ο μόνος ικανός μηχανισμός να χρηματοδοτήσει την ανασυγκρότησή της. Το να τα αφήσουμε ευάλωτα σε σαμποτάζ ή κατάληψη από παράνομους παράγοντες θα ήταν ένα ολέθριο, ανεπανόρθωτο λάθος», εκτιμά ο κ. Κουναλάκης. (...)

Το δόγμα… Ντονρόε

Αυτή η νέα αυτοπεποίθηση ήδη αναδιαμορφώνει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σε πραγματικό χρόνο, σημειώνει ο κ. Κουναλάκης, κάνοντας λόγο για αναβίωση του δόγματος Μονρόε*, «ενός ξεχασμένου κατάλοιπου της πολιτικής του 19ου αιώνα».

«Στους διαδρόμους της εξουσίας και στα αυτιά ενός δεκτικού προέδρου, έχει ήδη ονομαστεί “Δόγμα Ντονρόε” (σ.σ.: που προκύπτει από τον συνδυασμό των ονομάτων Ντόναλντ και Μονρόε) — μια πολιτική που διεκδικεί το δικαίωμα της Αμερικής να ανατρέψει μονομερώς οποιοδήποτε καθεστώς της Λατινικής Αμερικής θεωρεί εγκληματική οργάνωση — ή, ίσως, επιχειρηματική ευκαιρία», προσθέτει.

«Πρόκειται για μια ριζική αλλαγή», εκτιμά ο ίδιος, «που αντικαθιστά το δόγμα του πολυμερισμού (multitateralism) και της στρατηγικής υπομονής με το ωμό όπλο της εκτελεστικής βούλησης. Η επιτυχής σύλληψη του Μαδούρο θα χρησιμοποιηθεί ως το πρώτο παράδειγμα αυτού του τολμηρού νέου πλαισίου, ως επιχείρημα ότι η άμεση δράση αποδίδει εκεί που η διπλωματία αποτυγχάνει». (...)

«Η απομάκρυνση του Μαδούρο δεν ήταν το τέλος της ιστορίας· ήταν η εκρηκτική αρχή ενός νέου κεφαλαίου, που γράφτηκε στον Λευκό Οίκο και στο Μαρ-α-Λάγκο και που θα αναδιαμορφώσει μια ολόκληρη ήπειρο. Οι παλιοί κανόνες δεν ισχύουν πλέον». «Κρατηθείτε γερά», καταλήγει.

Πηγή: kathimerini.gr

-------------------------------
*Δόγμα Μονρόε (el.wikipedia.org)
Το Δόγμα Μονρόε (Monroe Doctrine‎‎) αποτελεί μια πολιτική των ΗΠΑ σχετικά με τον αποικισμό και η οποία εισήχθη στις 2 Δεκεμβρίου του 1823. Πήρε το όνομά του από τον Πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε, τον πρώτο που το διατύπωσε, ενώ συντάχθηκε από τον τότε Υπουργό Εξωτερικών Τζον Κουίνσι Άνταμς. Ανέφερε ότι περαιτέρω προσπάθειες των ευρωπαϊκών εθνών να αποικίσουν ή να αναμειχθούν στα πολιτικά πράγματα των κρατών της Βόρειας ή Νότιας Αμερικής θα μπορούσε να θεωρηθεί επιθετική ενέργεια, που απαιτεί παρέμβαση των ΗΠΑ. Το Δόγμα Μονρόε αποτέλεσε καθοριστική στιγμή στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο, δεδομένου ότι ήταν αποδεκτό από πολλούς μελλοντικούς προέδρους, όπως τον Θίοντορ Ρούζβελτ, τον Τζον Κένεντι και τον Ρόναλντ Ρήγκαν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου