Η γήρανση του πληθυσμού και η συρρίκνωση των γεννήσεων δεν αποτελούν μόνο κοινωνική και οικονομική πρόκληση για την Ευρώπη. Σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, εξελίσσονται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους μακροπρόθεσμους κινδύνους για τον τραπεζικό κλάδο.
Όπως προειδοποιεί ο οίκος η Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι δημογραφικές πιέσεις ενδέχεται να επηρεάσουν περισσότερο τις αναπτυξιακές προοπτικές και, κατ’ επέκταση, το πιστωτικό προφίλ των τραπεζών.
Η Ευρώπη γερνά και μικραίνει
Στο νέο της σημείωμα, η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο παράλληλες δημογραφικές εξελίξεις: τη μείωση του πληθυσμού και τη ραγδαία γήρανσή του.
Ο πληθυσμός της Ε.Ε. υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 452 εκατ. κατοίκους, όμως οι προβολές της Eurostat δείχνουν ότι έως το 2100 θα έχει υποχωρήσει στα 398,8 εκατ., δηλαδή κατά περισσότερο από 50 εκατ. ανθρώπους. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των πολιτών ηλικίας άνω των 65 ετών αναμένεται να αυξηθεί από 22% σήμερα σε περίπου 33% έως το τέλος του αιώνα.
Οι γεννήσεις παραμένουν πολύ χαμηλότερα από το επίπεδο αναπλήρωσης του πληθυσμού, με τον δείκτη γονιμότητας στην Ε.Ε. να διαμορφώνεται στο 1,34 παιδί ανά γυναίκα το 2024, έναντι 1,46 το 2004. Από το 2012 και μετά οι θάνατοι υπερβαίνουν συστηματικά τις γεννήσεις, με αποτέλεσμα η φυσική πληθυσμιακή μεταβολή να είναι αρνητική και η μετανάστευση να αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα που συγκρατεί τη δημογραφική συρρίκνωση.
Η Ελλάδα στις πιο ευάλωτες χώρες
Η DBRS δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις χώρες της Νότιας Ευρώπης, σημειώνοντας ότι οι πιέσεις είναι εντονότερες σε κράτη όπως η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα.
Μάλιστα, ο οίκος αναφέρει ρητά ότι ήδη θεωρεί τις αρνητικές δημογραφικές τάσεις ως σημαντικό μακροπρόθεσμο περιορισμό για τα πιστωτικά προφίλ χωρών όπως η Ελλάδα, καθώς η γήρανση του πληθυσμού και η πληθυσμιακή συρρίκνωση περιορίζουν τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης και αυξάνουν τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Η παρατήρηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς η πορεία τους είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ανάπτυξη της οικονομίας, την αγορά ακινήτων, τις επενδύσεις και τη ζήτηση για νέο δανεισμό.
Λιγότερα στεγαστικά, περισσότερες καταθέσεις
Η DBRS εκτιμά ότι η δημογραφική αλλαγή θα μεταβάλει σταδιακά το επιχειρηματικό μοντέλο των τραπεζών. Η συρρίκνωση των νεότερων ηλικιακών ομάδων αναμένεται να περιορίσει τη ζήτηση για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, καθώς λιγότερα νέα νοικοκυριά θα δημιουργούνται και λιγότεροι πολίτες θα προχωρούν σε αγορές κατοικίας. Αντίθετα, θα αυξηθεί η ζήτηση για προϊόντα αποταμίευσης, συνταξιοδοτικές λύσεις και υπηρεσίες διαχείρισης περιουσίας.
Για τις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες στηρίζουν μεγάλο μέρος της αναπτυξιακής στρατηγικής τους στην πιστωτική επέκταση και ιδιαίτερα στην επανεκκίνηση της στεγαστικής πίστης, η τάση αυτή συνιστά μια μακροπρόθεσμη πρόκληση.
Ο οίκος εκτιμά ότι οι δημογραφικές εξελίξεις ενδέχεται να περιορίσουν την αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους, καθώς η χαμηλότερη ζήτηση για δάνεια θα επιβραδύνει την πιστωτική ανάπτυξη. (...)
Το μήνυμα
Το βασικό συμπέρασμα του οίκου είναι ότι το δημογραφικό μετατρέπεται από κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα σε παράγοντα χρηματοστωτικού κινδύνου.
Και αν δεν υπάρξουν αποτελεσματικές πολιτικές στήριξης των γεννήσεων, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας ή ουσιαστική συμβολή της μετανάστευσης, η πληθυσμιακή συρρίκνωση θα εξελιχθεί σε ολοένα πιο αρνητικό παράγοντα για τις οικονομίες της Ευρώπης και, τελικά, για τις ίδιες τις τράπεζες.
Το βασικό συμπέρασμα του οίκου είναι ότι το δημογραφικό μετατρέπεται από κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα σε παράγοντα χρηματοστωτικού κινδύνου.
Και αν δεν υπάρξουν αποτελεσματικές πολιτικές στήριξης των γεννήσεων, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας ή ουσιαστική συμβολή της μετανάστευσης, η πληθυσμιακή συρρίκνωση θα εξελιχθεί σε ολοένα πιο αρνητικό παράγοντα για τις οικονομίες της Ευρώπης και, τελικά, για τις ίδιες τις τράπεζες.
Πηγή: naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου