Ο Σι άνοιξε τη σύνοδο κορυφής διαμηνύνοντας πως οι σταθερές σχέσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου ωφελούν ολόκληρο τον κόσμο. «Οταν συνεργαζόμαστε, ωφελούνται και οι δύο πλευρές· όταν αντιμάχονται η μία την άλλη, πλήττονται και οι δύο», είπε στις σύντομες δηλώσεις του μπροστά στις κάμερες.
«Είστε ένας σπουδαίος ηγέτης, μερικές φορές δεν αρέσει στους ανθρώπους που το λέω, αλλά το λέω ούτως ή άλλως», απάντησε ο Τραμπ. «Υπάρχουν κάποιοι που λένε ότι αυτή μπορεί να είναι η μεγαλύτερη σύνοδος κορυφής που έγινε ποτέ», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του κρατικού κινεζικού πρακτορείου ειδήσεων «Xinhua», οι συνομιλίες κατέληξαν σε ένα «συνολικά ισορροπημένο και θετικό αποτέλεσμα». Ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων είχε ως στόχο τη διατήρηση της εμπορικής εκεχειρίας που επιτεύχθηκε μεταξύ Τραμπ και Σι τον περασμένο Οκτώβριο, καθώς και τη θέσπιση μηχανισμών για τη στήριξη στο μέλλον του εμπορίου και των επενδύσεων.
Το φλέγον θέμα της Ταϊβάν
Ο Σι έθεσε –με σαφή χροιά προειδοποίησης– το φλέγον θέμα της Ταϊβάν, του αυτοδιοικούμενου νησιού που διεκδικεί η Κίνα και υποστηρίζεται εξοπλιστικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπως είπε, «το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το πιο σημαντικό στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Αν αντιμετωπισθεί σωστά, οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες (Κίνα και ΗΠΑ) θα μπορέσουν να παραμείνουν συνολικά σταθερές. Αν αντιμετωπισθεί άσχημα οι δύο χώρες θα έρθουν αντιμέτωπες, ακόμα και θα συγκρουσθούν», δήλωσε ο Σι, χρησιμοποιώντας μια λέξη στη μανδαρινική που δεν σημαίνει απαραιτήτως στρατιωτική σύγκρουση.
Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν μία από τις επαρχίες της, την οποία δεν κατάφερε να ενοποιήσει με το υπόλοιπο έδαφός της μετά το τέλος του κινεζικού εμφυλίου πολέμου το 1949. Ζητάει μια ειρηνική λύση, όμως επιφυλάσσεται αυτού που θεωρεί δικαίωμά της να προσφύγει στη στρατιωτική ισχύ.
Στο κέντρο ενός μεγάλου τραπεζιού γεμάτο –μόνο– άνδρες αξιωματούχους και έχοντας απέναντί του τον Αμερικανό ομόλογό του, ο Σι έθεσε το μείζον ερώτημα: Μπορούν ΗΠΑ και Κίνα να «ξεπεράσουν τη λεγόμενη “παγίδα του Θουκυδίδη”»;
Η αναφορά αυτή παραπέμπει σε μια παρατήρηση του Ελληνα ιστορικού και στρατηγού ο οποίος υποστήριξε ότι η αιτία του Πελοποννησιακού Πολέμου που διέσπασε την αρχαία Ελλάδα ήταν η ανερχόμενη Αθήνα που απειλούσε την καθεστηκυία εξουσία της Σπάρτης.
Η «παγίδα του Θουκυδίδη» έχει έκτοτε αναδειχθεί ως μια απλή γεωπολιτική θεωρία: η σύγκρουση προκύπτει όταν μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί μια κυρίαρχη. Ο όρος αποδίδεται στον καθηγητή του Χάρβαρντ, Γκράχαμ Αλισον, και χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις σχέσεις Κίνας και ΗΠΑ, όπου η ανερχόμενη πρώτη κλονίζει τις βεβαιότητες της δεύτερης, προκαλώντας αστάθεια.
Η επιλογή του Σι να αναφερθεί στην «παγίδα του Θουκυδίδη» κατά την εισήγησή του στη σύνοδο με τον Τραμπ στέλνει ένα σαφές μήνυμα σχετικά με το είδος της σταθερότητας που ο Κινέζος ηγέτης ελπίζει να δει στις σχέσεις τους.
«Το αν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταφέρουν να υπερκεράσουν τη λεγόμενη “παγίδα του Θουκυδίδη” και να ανοίξουν τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο σχέσεων μεταξύ υπερδυνάμεων είναι ερωτήματα της Ιστορίας, ερωτήματα του κόσμου και ερωτήματα των λαών», είπε ο Σι στον Τραμπ. «Είναι επίσης οι απαντήσεις της εποχής μας, τις οποίες εσύ και εγώ, ως ηγέτες μεγάλων χωρών, πρέπει να γράψουμε μαζί», πρόσθεσε.
Οπως σημειώνει το CNN, δεν είναι η πρώτη φορά που ο Σι αναφέρεται στην «παγίδα του Θουκυδίδη». Το θέμα αυτό έθεσε κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ουάσιγκτον το 2015, όπου υποστήριξε ότι μια τέτοια παγίδα δεν αποτελεί αναπόφευκτη πραγματικότητα, αλλά μια κατάσταση στην οποία μπορούν να οδηγηθούν οι χώρες αν «υποπέσουν σε στρατηγική εσφαλμένη εκτίμηση», σύμφωνα με αναφορά των κινεζικών κρατικών μέσων ενημέρωσης.
Τι είναι η "παγίδα του Θουκυδίδη" από το chatgpt.com
Η «παγίδα του Θουκυδίδη» είναι ένας όρος στις διεθνείς σχέσεις που περιγράφει τον κίνδυνο πολέμου όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κυρίαρχη δύναμη.
Ο όρος προέρχεται από τον αρχαίο Έλληνα ιστορικό Θουκυδίδης, ο οποίος έγραψε για τον Πελοποννησιακός Πόλεμος ότι:
«Αυτό που έκανε τον πόλεμο αναπόφευκτο ήταν η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που προκάλεσε στη Σπάρτη.»
Στη σύγχρονη εποχή, ο όρος έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τον πολιτικό επιστήμονα Graham Allison, κυρίως για να περιγράψει τη σχέση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Η βασική ιδέα
Μια ανερχόμενη δύναμη αποκτά οικονομική, στρατιωτική ή τεχνολογική ισχύ.
Η κυρίαρχη δύναμη αισθάνεται ότι απειλείται.
Η αμοιβαία καχυποψία αυξάνει.
Ακόμα και μικρές κρίσεις ή λάθη μπορούν να οδηγήσουν σε σύγκρουση.
Δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος είναι βέβαιος· σημαίνει ότι οι δομικές πιέσεις κάνουν την αντιπαράθεση πιο πιθανή.
Κλασικό παράδειγμα
Αθήνα → ανερχόμενη ναυτική και οικονομική δύναμη.
Σπάρτη → παραδοσιακή κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη.
Ο φόβος της Σπάρτης απέναντι στην αυξανόμενη ισχύ της Αθήνας συνέβαλε στην έκρηξη του πολέμου.
Σύγχρονα παραδείγματα που συζητούνται
Συχνά αναφέρεται σε:
Ηνωμένες Πολιτείες vs Κίνα
παλαιότερα: Ηνωμένο Βασίλειο vs Γερμανία πριν τον Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Κριτική στον όρο
Πολλοί ιστορικοί και διεθνολόγοι θεωρούν ότι:
ο όρος απλοποιεί υπερβολικά την ιστορία,
δεν οδηγεί πάντα η άνοδος μιας δύναμης σε πόλεμο,
οι πολιτικές αποφάσεις, οι συμμαχίες και η οικονομική αλληλεξάρτηση παίζουν επίσης τεράστιο ρόλο.
Με λίγα λόγια, η «παγίδα του Θουκυδίδη» είναι ένα μοντέλο που προσπαθεί να εξηγήσει γιατί οι μεγάλες μεταβολές ισχύος μεταξύ κρατών συχνά δημιουργούν επικίνδυνες εντάσεις.
Πηγές: kathimerini.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ, chatgpt.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου