Η βαρυσήμαντη ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού στο Νταβός

Η βαρυσήμαντη ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ ή Κάρνι (Mark Carney), που τράβηξε την προσοχή στο Νταβός και σχολιάζεται από πολιτικούς αναλυτές σε όλο τον πλανήτη. Το αφήγημα της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης, η υποταγή στις μεγάλες δυνάμεις και τι πρέπει να αλλάξει.

Ο πρωθυπουργός του Καναδά υποστηρίζει σε αυτή ότι η διεθνής τάξη βρίσκεται σε περίοδο ρήξης και όχι απλής μετάβασης. Παραδέχεται ότι τα προηγούμενα χρόνια το αφήγημα της διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες ήταν εν μέρει ψευδής. Ότι οι ισχυρότεροι εξαιρούνταν όταν τους συνέφερε.

«Γνωρίζαμε ότι η αφήγηση της διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες ήταν εν μέρει ψευδής. Ότι οι ισχυρότεροι εξαιρούνταν όταν τους συνέφερε. Ότι οι εμπορικοί κανόνες εφαρμόζονταν ασύμμετρα. Και ότι το διεθνές δίκαιο εφαρμοζόταν με διαφορετική αυστηρότητα, ανάλογα με την ταυτότητα του κατηγορουμένου ή του θύματος».

Αυτή η μυθοπλασία ήταν χρήσιμη και, ιδίως, η αμερικανική ηγεμονία συνέβαλε στην παροχή δημόσιων αγαθών: ανοικτές θαλάσσιες οδούς, σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα, συλλογική ασφάλεια και στήριξη πλαισίων επίλυσης διαφορών, επεσήμανε. Ωστόσο αυτή η συμφωνία πλέον δεν λειτουργεί.

Οι μεσαίες δυνάμεις, υποστήριξε, στην ομιλία που ας σημειωθεί έγραψε μόνος του, δεν μπορούν πλέον να στηρίζονται στους πολυμερείς θεσμούς ή στην υπόθεση ότι η συμμόρφωση και η προσαρμογή θα εξασφαλίσουν ασφάλεια.

Ο Καρνί τονίζει ότι η ισχύς των λιγότερο ισχυρών αρχίζει με την ειλικρίνεια. Κάθε ημέρα υπενθυμίζεται ότι ζούμε σε μια εποχή ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων. Ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες υποχωρεί. Ότι οι ισχυροί πράττουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι πρέπει, τόνισε επικαλούμενος τον Θουκιδίδη.

Οπως είπε απέναντι σε αυτή τη λογική, υπάρχει έντονη τάση τα κράτη να συμμορφώνονται για να αποφύγουν τις συγκρούσεις: να προσαρμόζονται, να αποφεύγουν τις τριβές, να ελπίζουν ότι η συμμόρφωση θα αγοράσει ασφάλεια. Δεν την αγοράζει, όμως, επισημαίνει.

Ο Καρνί υποστηρίζει ότι οι μεσαίες δυνάμεις όπως ο Καναδάς δεν είναι ανίσχυρες. Πρέπει να συνεργάζονται για να μοιράζονται το κόστος της ανθεκτικότητας, να μειώνουν τον κατακερματισμό και να ενισχύουν τη συλλογική μόχλευση. Η κυριαρχία, που παλαιότερα βασιζόταν σε κανόνες, πρέπει πλέον να στηρίζεται στην ικανότητα αντοχής σε πιέσεις.

Ο Καρνί απορρίπτει τον αφελή πολυμερισμό και τη διμερή εξάρτηση από ηγεμονικές δυνάμεις. Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να ενεργήσουν από κοινού, διαφορετικά θα υποταχθούν. Το «ζην στην αλήθεια» σημαίνει να κατονομάζουμε την πραγματικότητα του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, να εφαρμόζουμε τα ίδια πρότυπα σε συμμάχους και αντιπάλους, να δημιουργούμε λειτουργικούς θεσμούς και να μειώνουμε τις ευπάθειες που διευκολύνουν τον εξαναγκασμό.

Κάποια ακόμη αποσπάσματα της ομιλίας του Μαρκ Καρνεϊ:

Πιο πρόσφατα, οι μεγάλες δυνάμεις άρχισαν να χρησιμοποιούν την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλο. Τους δασμούς ως μοχλό πίεσης. Τις χρηματοπιστωτικές υποδομές ως μέσο εξαναγκασμού. Τις εφοδιαστικές αλυσίδες ως ευπάθειες προς εκμετάλλευση. Δεν μπορείς να «ζεις μέσα στο ψεύδος» της αμοιβαίας ωφέλειας μέσω της ολοκλήρωσης, όταν η ίδια η ολοκλήρωση καθίσταται πηγή υποταγής σου.

Όταν οι κανόνες δεν σε προστατεύουν πλέον, πρέπει να προστατεύσεις τον εαυτό σου Ας είμαστε όμως ρεαλιστές ως προς το πού οδηγεί αυτό. Ένας κόσμος φρουρίων θα είναι φτωχότερος, πιο εύθραυστος και λιγότερο βιώσιμος.

Το ερώτημα για τις μεσαίες δυνάμεις, όπως ο Καναδάς, δεν είναι αν πρέπει να προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Πρέπει. Το ερώτημα είναι αν θα προσαρμοστούμε απλώς υψώνοντας ψηλότερα τείχη -ή αν μπορούμε να κάνουμε κάτι πιο φιλόδοξο.

Η νέα μας προσέγγιση στηρίζεται σε αυτό που ο Αλεξάντερ Στουμπ έχει αποκαλέσει «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες» -ή, αλλιώς, επιδιώκουμε να είμαστε ταυτόχρονα χώρα αρχών και πραγματισμού. Αρχών, ως προς τη δέσμευσή μας σε θεμελιώδεις αξίες: την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, την απαγόρευση χρήσης βίας εκτός αν είναι σύμφωνη με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πραγματισμού, αναγνωρίζοντας ότι η πρόοδος είναι συχνά σταδιακή, ότι τα συμφέροντα αποκλίνουν, ότι δεν συμμερίζονται όλοι οι εταίροι τις αξίες μας.

Δεν βασιζόμαστε πλέον μόνο στη δύναμη των αξιών μας, αλλά και στην αξία της ισχύος μας. Οικοδομούμε αυτή την ισχύ στο εσωτερικό.

Στο ουκρανικό, είμαστε βασικό μέλος του Συνασπισμού των Προθύμων και από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλήν συνεισφέροντες στην άμυνα και ασφάλειά του. Στην αρκτική κυριαρχία, στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό της Γροιλανδίας και της Δανίας και στηρίζουμε πλήρως το αποκλειστικό τους δικαίωμα να καθορίσουν το μέλλον της Γροιλανδίας. Η δέσμευσή μας στο Άρθρο 5 είναι αταλάντευτη.

Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, διότι αν δεν βρίσκεσαι στο τραπέζι, βρίσκεσαι στο μενού. Οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να αντέξουν να δρουν μόνες τους. Διαθέτουν το μέγεθος αγοράς, τη στρατιωτική ισχύ και τη διαπραγματευτική μόχλευση για να επιβάλλουν όρους. Οι μεσαίες δυνάμεις δεν το μπορούν. Όταν όμως διαπραγματευόμαστε μόνο διμερώς με μια ηγεμονική δύναμη, διαπραγματευόμαστε από θέση αδυναμίας. Αποδεχόμαστε ό,τι προσφέρεται. Ανταγωνιζόμαστε μεταξύ μας ποιος θα είναι πιο πρόθυμος να προσαρμοστεί. Αυτό δεν είναι κυριαρχία. Είναι η παράσταση της κυριαρχίας, με αποδοχή της υποτέλεια.

Βγάζουμε την πινακίδα από τη βιτρίνα. Η παλαιά τάξη δεν θα επιστρέψει. Δεν πρέπει να τη θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική. Όμως, από το ρήγμα μπορούμε να οικοδομήσουμε κάτι καλύτερο, ισχυρότερο και δικαιότερο. Αυτό είναι το καθήκον των μεσαίων δυνάμεων, οι οποίες έχουν τα περισσότερα να χάσουν από έναν κόσμο φρουρίων και τα περισσότερα να κερδίσουν από έναν κόσμο γνήσιας συνεργασίας.

Οι ισχυροί έχουν την ισχύ τους. Όμως κι εμείς έχουμε κάτι: την ικανότητα να σταματήσουμε να προσποιούμαστε, να κατονομάζουμε την πραγματικότητα, να ενισχύουμε τη δύναμή μας στο εσωτερικό και να δρούμε από κοινού. Αυτός είναι ο δρόμος του Καναδά. Τον επιλέγουμε ανοιχτά και με αυτοπεποίθηση. Και είναι ένας δρόμος ανοιχτός σε κάθε χώρα που είναι διατεθειμένη να τον ακολουθήσει μαζί μας.

Πηγή: euro2day.gr

Διαβάστε ολόκληρη την ομιλία του Μαρκ Καρνεϊ στο:
Η πιο σημαντική ομιλία στο Νταβός