Πιστός φίλος 15.000 ετών ο σκύλος

Τον προαιώνιο δεσμό μεταξύ ανθρώπου και σκύλου έρχεται να επιβεβαιώσει νέα μελέτη γενετικού υλικού, που αποδεικνύει ότι ο σκύλος έγινε ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου πριν από 15.000 χρόνια, τουλάχιστον πέντε χιλιετίες νωρίτερα από ό,τι νομίζαμε μέχρι σήμερα. 

Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature, προσφέρει αδιάσειστα στοιχεία ότι κυνηγοί-συλλέκτες είχαν εξημερώσει σκύλους, τους οποίους έθαβαν με ευλάβεια και συγκεκριμένο τελετουργικό, πολύ πριν από την εμφάνιση της γεωργίας, σύμφωνα με την εφημερίδα Guardian.

Η αρχαιότερη τέτοια ανακάλυψη χρονολογείται στα 15.800 χρόνια στην Ανατολία της Τουρκίας. Εκεί, ανθρώπινες σοροί βρέθηκαν θαμμένες δίπλα σε οστά σκύλων. Ανασκαφή στο σπήλαιο Γκάου του Σόμερσετ της Βρετανίας διαπίστωσε ότι ανθρώπινα λείψανα είχαν θαφτεί δίπλα σε οστά σκύλων, ηλικίας 14.300 ετών.

Γνάθος σκύλου ηλικίας 14.300 ετών που εντοπίστηκε σε ανασκαφή στο σπήλαιο Γκάου του Σόμερσετ της Βρετανίας δίπλα σε οστά ανθρώπων. [Trustees of the Natural History Museum via The New York Times]

Ο δρ Λάτσι Σκάρσμπρουκ του Πανεπιστημίου του Μονάχου, που συμμετείχε στην έρευνα, λέει: «Αυτό σημαίνει ότι πριν από 15.000 χρόνια, σκύλοι με πολύ διαφορετικό DNA υπήρχαν ήδη στην Ευρασία, από το Σόμερσετ της σημερινής Αγγλίας μέχρι και τη Σιβηρία. Αυτό ενισχύει την πιθανότητα ότι η εξημέρωση του σκύλου να ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια της τελευταίας εποχής των παγετώνων, περισσότερα από 10.000 χρόνια πριν από τις ημέρες μας και πολύ πριν από την εμφάνιση άλλου οικόσιτου ζώου ή καλλιεργημένου φυτού».

Μέχρι τώρα η αρχαιολογική σκαπάνη είχε φέρει στο φως στοιχεία που ενίσχυαν τη θεωρία ότι ο σύγχρονος σκύλος είναι εξημερωμένος γκρίζος λύκος, ο οποίος ακολούθησε τον άνθρωπο στα τέλη της εποχής των παγετώνων πριν από περίπου 12.000 χρόνια. Οι έρευνες γενετικού υλικού, όμως, χρονολογούσαν τη συμβιωτική αυτή σχέση στα 10.900 χρόνια, καθώς το DNA αρχαιότερων σκύλων ήταν υπερβολικά φθαρμένο, κάνοντας τους επιστήμονες να αμφιβάλλουν εάν το γενετικό υλικό ανήκε σε σκύλο ή λύκο. Η ακριβής χρονολόγηση, η τοποθεσία και οι συνθήκες εξημέρωσης του σκύλου παρέμεναν έτσι καλυμμένες με πέπλο μυστηρίου...

Η νέα μελέτη αποκαλύπτει με λεπτομέρειες τη φύση της αρχέγονης συνεργασίας μεταξύ ανθρώπου και σκύλου και αποδεικνύει ότι οι σύγχρονες ευρωπαϊκές ράτσες σκύλων, από τα μπουλντόγκ μέχρι και τα λαμπραντόρ, μοιράζονται πολλά κοινά γονίδια με εκείνα των αρχαίων τετράποδων συντρόφων των κυνηγών-συλλεκτών της ηπείρου μας. Οι σκύλοι αυτοί πιθανολογείται ότι έμοιαζαν με μικρούς λύκους, ενδεχομένως με μικρότερες μουσούδες και λιγότερο ισχυρά σαγόνια...

Ανθρωποι συνυπάρχουν με σκύλους στην Τουρκία πριν από 15.800 χρόνια, σε αναπαράσταση βασισμένη σε στοιχεία από αρχαιολογικές ανασκαφές ερευνητών όπου ανθρώπινες σοροί βρέθηκαν θαμμένες δίπλα σε οστά σκύλων. [Kathryn Killackey via The New York Times]

Η πρώτη σχετική μελέτη ανέλυσε DNA από οστά στο σπήλαιο Γκάου, από ανασκαφή στο Πιναρμπάσι, κοντά στο Ικόνιο της Ανατολίας, και από δύο τοποθεσίες στη Σερβία. Τεχνολογικές καινοτομίες στον τομέα της ανάλυσης DNA επέτρεψαν στην επιστημονική ομάδα να ανασυνθέσει το αρχαίο γενετικό υλικό, οδηγώντας για πρώτη φορά στην ταυτοποίηση του συγκεκριμένου γένους σκύλου. Η έρευνα έδειξε ότι οι σκύλοι ήταν ήδη διαδεδομένοι σε Ευρώπη και Ασία πριν από 14.000 χρόνια, ενώ ανάλυση των οστών τους με τη βοήθεια ραδιενεργού ισοτόπου αποκάλυψε ότι αυτοί οι δεσποζόμενοι σκύλοι είχαν δίαιτα πλούσια σε ψάρι, όπως και αυτή των ανθρώπων γύρω τους.

Οι αρχαιολόγοι έφεραν επίσης στο φως αποδείξεις βαθύτατου συναισθηματικού δεσμού μεταξύ ανθρώπων και σκύλων. Τα οστά τριών κουταβιών βρέθηκαν θαμμένα πάνω στα πόδια ανθρώπινου λειψάνου στο Πιναρμπάσι, μέρος περίπλοκου κτερισματικού τελετουργικού. Στο σπήλαιο Γκάου, όπου ο τοπικός παλαιολιθικός πληθυσμός πραγματοποιούσε μακάβριες και ενίοτε ανθρωποφαγικές ταφικές τελετές, οι σκύλοι του θανόντος ενδέχεται να θυσιάζονταν για να τον συνοδεύσουν στη μεταθανάτια ζωή. 

Η γονιδιακή ομοιότητα μεταξύ των σκύλων στις τρεις παραπάνω τοποθεσίες ενισχύει τη θεωρία που θέλει τον σκύλο να εξαπλώνεται ταχύτατα σε όλη την Ευρώπη λίγο καιρό μετά την εξημέρωσή του.

Πηγή: kathimerini.gr

Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων.

Σήμερα, 4 Απριλίου, είναι η Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων, η οποία πρέπει να έρχεται όχι απλώς ως μία επετειακή ημέρα, αλλά ως καμπανάκι ευαισθητοποίησης για τις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες διαβιούν χιλιάδες αδέσποτα ζώα και για τις δράσεις που μπορεί κανείς να αναλάβει προκειμένου να εξασφαλιστούν οι καλύτερες δυνατές συνθήκες για την προστασία τους.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων καθιερώθηκε το 2010 με στόχο την ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας για την κατάσταση εκατομμυρίων αδέσποτων ζώων που ζουν υπό δύσκολες συνθήκες. ΑΠΕ-ΜΠΕ