Αριστερά: Η φετινή νικήτρια του Νόμπελ Ειρήνης, Νάβι Πιλάι, διά χειρός Ελμεχεντ. [© Niklas Elmehed]
Είναι κάπως σαν (κάποιους από) τους πρωταγωνιστές του: αφανής. Ο Νίκλας Ελμεχεντ ανήκει στη μικρή «ελίτ» ανθρώπων που γνωρίζουν τον νέο νομπελίστα πριν καν ανακοινωθεί. Δεν είναι μέλος κάποιας περίβλεπτης επιτροπής. Αλλά ο άνθρωπος που με τα χαρακτηριστικά του πορτρέτα, σε άσπρο, μαύρο, χρυσό, συστήνει τους νικητές στην ανθρωπότητα.
Κάθε Οκτώβριο, ο καλλιτέχνης καλείται να συμπυκνώσει στο δικό του «tabula rasa» πολλή πληροφορία μέσα σε ελάχιστο χρόνο: σε ένα πορτρέτο λιτών γραμμών και αφαιρετικής αισθητικής πρέπει να συνοψίσει την ταυτότητα του νικητή, τη σημασία του έργου του και το υψηλό κύρος του θεσμού. Πόσο χρόνο έχει στη διάθεσή του;
«Δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτήν την ερώτηση. Οπως καταλαβαίνετε, αυτό είναι κάτι που πάντα απασχολεί τον κόσμο και τους δημοσιογράφους. Ωστόσο, λόγω της εμπιστευτικότητας με την οποία δεσμεύομαι δεν μπορώ να αποκαλύψω πόσο χρόνο έχω στη διάθεσή μου», λέει ο ίδιος στην «Κ».
Είναι κάπως σαν (κάποιους από) τους πρωταγωνιστές του: αφανής. Ο Νίκλας Ελμεχεντ ανήκει στη μικρή «ελίτ» ανθρώπων που γνωρίζουν τον νέο νομπελίστα πριν καν ανακοινωθεί. Δεν είναι μέλος κάποιας περίβλεπτης επιτροπής. Αλλά ο άνθρωπος που με τα χαρακτηριστικά του πορτρέτα, σε άσπρο, μαύρο, χρυσό, συστήνει τους νικητές στην ανθρωπότητα.
Κάθε Οκτώβριο, ο καλλιτέχνης καλείται να συμπυκνώσει στο δικό του «tabula rasa» πολλή πληροφορία μέσα σε ελάχιστο χρόνο: σε ένα πορτρέτο λιτών γραμμών και αφαιρετικής αισθητικής πρέπει να συνοψίσει την ταυτότητα του νικητή, τη σημασία του έργου του και το υψηλό κύρος του θεσμού. Πόσο χρόνο έχει στη διάθεσή του;
«Δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτήν την ερώτηση. Οπως καταλαβαίνετε, αυτό είναι κάτι που πάντα απασχολεί τον κόσμο και τους δημοσιογράφους. Ωστόσο, λόγω της εμπιστευτικότητας με την οποία δεσμεύομαι δεν μπορώ να αποκαλύψω πόσο χρόνο έχω στη διάθεσή μου», λέει ο ίδιος στην «Κ».
Καρλ Ντάισεροθ, Πίτερ Χέγκεμαν και Γκέοργκ Νάγκελ, οι φετινοί νομπελίστες Ιατρικής, όπως τους εμπνεύστηκε ο 49χρονος. [© Niklas Elmehed]
Ενα πρόβλημα που αναζητούσε λύση
Στην ανακοίνωση της Μαλάλα Γιουσαφζάι ως νικήτριας του Νόμπελ Ειρήνης, το 2014, κανείς δεν απορούσε για τη μορφή της νεότερης κατόχου στην Ιστορία. Oλοι γνώριζαν τη νεαρή Πακιστανή με τα σημάδια της βίας των Ταλιμπάν στο πρόσωπο. Τι γίνεται, όμως, στην περίπτωση ακριβοθώρητων ακαδημαϊκών ή δυσπρόσιτων επιστημόνων που περνούν τη ζωή τους στο εργαστήρι – και πάντως μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τους προβολείς των social media; Οταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες φωτογραφίες τους, είναι χαμηλής ανάλυσης ή εμπίπτουν σε πνευματικά δικαιώματα; Για τις επιτροπές των Νόμπελ ήταν ένα πρόβλημα που έπρεπε να λυθεί.
«Τους πρότεινα λοιπόν ένα σκίτσο ως μια πρώτη εικόνα, κάτι που βρήκαν πολύ ενδιαφέρον», λέει ο Νίκλας, ανακαλώντας την πρώτη του συνέντευξη για τη θέση του art director της Νobel Media, τo 2011, απ’ όπου ξεκίνησαν όλα.
Η ιδέα του τού εξασφάλισε τη δουλειά και, καθώς τα social media ήταν σε τροχιά εκτόξευσης, γρήγορα τα σκίτσα του άρχισαν να διακινούνται διεθνώς μέσω των διαδικτυακών διαύλων και των μεγάλων μέσων ενημέρωσης. «Τότε καταλάβαμε πως είχαμε βρει κάτι καλό», λέει ο ίδιος.
Στην άλλη άκρη του τηλεφώνου, στη Στοκχόλμη, ακούγεται ήπιος, σχεδόν ντροπαλός. «Λοιπόν, αγχώνεστε;».
«Κατά τη διαδικασία δεν το νιώθω, όμως μετά νιώθω εντελώς άδειος. Οπότε, ναι, μάλλον υπάρχει μεγάλη ένταση. Πρέπει να υλοποιήσεις κάτι σημαντικό. Δεν νιώθω το άγχος εκείνη τη στιγμή, νιώθω το βάρος του όμως μετά», παραδέχεται.
Στον καμβά του Ελμεχεντ, Ανρί Καγκάν και Κένσο Σοάι που τιμήθηκαν με το Νόμπελ Χημείας. [© Niklas Elmehed]
Πού, όμως, εστιάζει για τη δημιουργία του κάθε πορτρέτου; «Το σημαντικό όταν προσπαθείς να δομήσεις ένα πορτρέτο, είναι να καταφέρεις να προσεγγίσεις την ομοιότητα. Οταν συλλάβεις το κεφάλι και το περίγραμμα σωστά, το υπόλοιπο είναι σχετικά εύκολο. Αυτό είναι το σημαντικό. Και, φυσικά, αν έχεις ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως ένα στόμα, ένα χαμόγελο, έντονα φρύδια ή κάτι ανάλογο, είναι στοιχεία που ενισχύεις», εξηγεί. Προσθέτει, δε, πως «η απεικόνιση ενός νικητή Νόμπελ δεν πρέπει να αποτυπωθεί σαν καρτούν. Πρόκειται για ισχυρό αναπαραστατικό περιεχόμενο, ο σκοπός είναι πολύ υψηλός, οπότε πρέπει να έχεις τον νου σου να μη βγει πολύ “καρτούν”».
Αν Κάρσον, «χρυσή» και γήινη. [© Niklas Elmehed]
Στην αρχή, τα σκίτσα του, παρότι ήταν εξίσου μινιμαλιστικά, είχαν περισσότερο χρώμα. Οπως λέει, το 2017 υπήρξε μία καθοριστική αλλαγή τού στιλιστικού φορμάτ που αποδείχτηκε επιτυχής, καθόρισε την επικοινωνιακή τακτική του θεσμού και διατηρείται έως και σήμερα.
«Στην αρχή το στιλ ήταν πιο άμεσο, με μπλε – κίτρινο χρώμα, αλλά μου ζητήθηκε να αναπτύξω ένα πιο αρχαϊκό, γραφιστικό, στιλ. Τότε έγινε η μεγάλη αλλαγή ταυτότητας. Αφαίρεσα το χρώμα και εισήγαγα το χρυσό στα σκίτσα». Ο ίδιος πειραματίστηκε με αρκετά υλικά έως ότου καταλήξει στα φύλλα χρυσού, υπέρλεπτο, εύπλαστο υλικό που προσέδιδε στο περιεχόμενο όχι μόνο μια αίσθηση πολυτέλειας, αλλά και ζεστασιάς.
Ο Νίκλας προσθέτει φύλλα χρυσού στα πορτρέτα των νικητών του Νόμπελ Οικονομίας, Ρόμπερτ Χολ και Μάικλ Γούντφορντ. [© Niklas Elmehed]
«Oλα γίνονται στο χέρι. Με ακρυλικό μαύρο και λευκό και φύλλα χρυσού. Παρουσιάζονται ψηφιακά, αλλά υπάρχει διαδικασία και εισαγωγική προεργασία πίσω από όλο αυτό», εξηγεί.
«Η ζωγραφική διαδικασία είναι κυρίως δική μου. Δεν βγάζω έξω κάτι που δεν έχει εγκριθεί, είναι ομαδική δουλειά προφανώς, αλλά το καλλιτεχνικό κομμάτι και το ζωγραφικό είναι δικό μου».
«Εχει συμβεί να μη μου αρέσει κάτι, αλλά δεν θα το ξανασχεδιάσω από την αρχή. Θα προσαρμόσω τα λευκά σε συγκεκριμένα μέρη ή θα σβήσω κάποιες λεπτομέρειες. Γενικώς δεν ολοκληρώνω έως ότου νιώθω απολύτως εντάξει με το αποτέλεσμα».
Για τις αίθουσες σύνταξης τα σκίτσα του είναι μια βολική πρώτη λύση που εξυπηρετεί την αμεσότητα. Για το πλατύ κοινό, η πρώτη «συστατική» των νέων νικητών. Τι λένε, όμως, για τα έργα του τα ίδια τα τιμώμενα πρόσωπα;
«Εχω βρεθεί με νομπελίστες στα πάρτι και στις εκδηλώσεις που γίνονται τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, δεν ξέρω γιατί, δεν έχω γνωρίσει άμεσα κάποιον από αυτούς. Για εκείνους είναι συγκλονιστικό να λαμβάνουν αυτό το βραβείο και να παρουσιάζουν το έργο τους, οπότε η δική μου δουλειά είναι κάτι μικρό σε σχέση με αυτό που έχουν να διαχειριστούν οι ίδιοι. Πάντως, μιλώντας με συγγενείς τους και φοιτητές τους, η ανταπόκριση είναι πραγματικά ενθουσιώδης. Εξίσου ενθουσιώδης είναι και η αντίδραση από τον κόσμο».
Πηγή: kathimerini.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου