6 Δεκεμβρίου 2017

Η τελευταία επίσκεψη Τούρκου Προέδρου στην Ελλάδα, 65 χρόνια πριν

Σε λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο ο πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θα αφιχθεί στην Ελλάδα σε μια επίσκεψη με ιδιαίτερη σημειολογία. Ήταν τέτοια εποχή πριν από 65 χρόνια, στις 2 Δεκεμβρίου 1952, όταν ένας άλλος Τούρκος Πρόεδρος, ο Τζελάλ Μπαγιάρ,
έφθασε στην Αθήνα, σε μια ιστορική επίσκεψη που τότε θεωρήθηκε ως το έναυσμα της καθιέρωσης καλών και στενών σχέσεων φιλίας και γειτονίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Κι αυτό δεν είναι μια συγγραφική υπερβολή, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ. 

Αν ανατρέξει κάποιος στα αρχεία της εποχής θα διαπιστώσει με έκπληξη το μέγεθος της λαμπρής υποδοχής που έτυχε ο Τούρκος Πρόεδρος επισκεπτόμενος την Ελλάδα και την μεγάλη παρουσία του κόσμου που έσπευσε να δει από κοντά τον Τζελάλ Μπαγιάρ στην επίσκεψη που είχε πραγματοποιήσει στην Καβάλα, την Ξάνθη και την Κομοτηνή συνοδευόμενος από τους βασιλείς, Παύλο και Φρειδερίκη.

Τζελάλ Μπαγιάρ στην Καβάλα. Στην εφημερίδα της Καβάλας "ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ", με ημερομηνία 2 Δεκεμβρίου 2017, ο αναγνώστης διαβάζει αναλυτική περιγραφή της τελετής υποδοχής, κατά την άφιξη του Τζελάλ Μπαγιάρ και των δυο βασιλέων στο λιμάνι της πόλης. Μάλιστα, όπως τονίζει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ιστορικός ερευνητής Κώστας Παπακοσμάς, «οι μεγαλύτεροι στην ηλικία συμπολίτες μας, μαθητές τότε του δημοτικού, θυμούνται ακόμα καθαρά την επίσκεψη εκείνη αφού όλα τα σχολεία υποχρεώθηκαν να παρασταθούν στην υποδοχή και στο καλωσόρισμα στην πλατεία Ελευθερίας».

Το καλωσόρισμα έγινε στην τουρκική γλώσσα και στους επισκέπτες έριχναν άνθη κορίτσια με παραδοσιακές στολές. Όλοι οι κεντρικοί δρόμοι της πόλης, αλλά και το λιμάνι της μακεδονικής πόλης, είχαν σημαιοστολιστεί με ελληνικές και τουρκικές σημαίες, ενώ με άνθη και κορδέλες είχε στολιστεί η πλατεία Φουάτ (πλατεία Ελευθερίας σήμερα), όπου έγινε η επίσημη υποδοχή. Μια μέρα πριν, στο λιμάνι της Καβάλας, είχε καταπλεύσει η θαλαμηγός του Τούρκου Πρόεδρου, "Σαβαρόνα", με την οποία και θα επέστρεφε στην Τουρκία μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Σκοπός της επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου στην περιοχή ήταν τα εγκαίνια ενός γυμνασίου στην Κομοτηνή, που είχε λάβει το όνομά του, μετά από πρόταση της βασίλισσας Φρειδερίκης, ως ένδειξη του καλού κλίματος και των στενών σχέσεων φιλίας που επεδίωκαν οι δυο πλευρές του Αιγαίου.

Η επίσκεψη των Ελλήνων βασιλέων στην Πόλη. Της επίσημης επίσκεψης του Τζελάλ Μπαγιάρ στην Ελλάδα είχε προηγηθεί, στις 7 Ιουνίου 1952, επίσκεψη του Παύλου και της Φρειδερίκης στην Κωνσταντινούπολη, ως προσκεκλημένοι του τότε Προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας. Το αντιτορπιλικό "ΕΛΛΗ", που μετέφερε το βασιλικό ζεύγος από την Αθήνα στη Κωνσταντινούπολη, συνοδευόταν κι από ένα άλλο πολεμικό πλοίο και όταν έφθασαν στα χωρικά ύδατα της γειτονικής χώρας τούς υποδέχθηκαν τουρκικά πολεμικά πλοία. Οι 124.000 Έλληνες της Κωνσταντινούπολης δέχθηκαν με ενθουσιασμό τους βασιλείς στην επίσκεψή τους εκείνη, που κράτησε τρείς ημέρες.

Το βασιλικό ζεύγος, συνοδεία του Τούρκου Προέδρου, περιδιάβηκαν το Πέραν καθώς και κεντρικές συνοικίες με έντονο το Ρωμαίϊκο στοιχείο και ήταν η πρώτη φορά, μετά το 1923, που υπήρξε τέτοιου είδους κινητοποίηση από πλευράς Ομογένειας, σε ό,τι αφορά υψηλό επισκέπτη από την Ελλάδα. Δυστυχώς το "καλό κλίμα" δεν κράτησε πολύ, αφού μόλις τρία χρόνια αργότερα συνέβησαν τα Σεπτεμβριανά, που ξεκλήρισαν την ελληνική παρουσία στην Κωνσταντινούπολη.


Κωνσταντινούπολη, τα ανάκτορα Ντολμά Μπαχτσέ*

Το βράδυ της 13ης Ιουνίου 1952 δόθηκε προς τιμήν των βασιλέων, στα ανάκτορα του Ντολμά Μπαχτσέ, μια μεγαλοπρεπής δεξίωση. Όπως επισημαίνει ο ιστορικός ερευνητής Γιώργος Μπατζακίδης από την Ξάνθη, στη διάρκεια αυτής της δεξίωσης η βασίλισσα απευθυνόμενη στον Τούρκο Πρόεδρο, Τζελάλ Μπαγιάρ, είπε: «Εξοχότατε, ξεκίνησα να πραγματοποιήσω ένα σπουδαίο έργο, θα ιδρύσω ένα γυμνάσιο για τα μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης». Και τον παρακάλεσε να επιτρέψει να βάλουν το όνομα του στο σχολείο. Η πρόταση αυτή, που έγινε δεκτή με μεγάλη ευχαρίστηση, υπήρξε το πρώτο βήμα για την ίδρυση του γυμνασίου Τζελάλ Μπαγιάρ στη Κομοτηνή.  Όταν πλέον όλα ήταν έτοιμα για τα εγκαίνια ο Τζελάλ Μπαγιάρ ανταπέδωσε την επίσκεψη στην Ελλάδα.

Η επίσημη επίσκεψη του Τζελάλ Μπαγιάρ στην Ελλάδα άρχισε στις 25 Νοεμβρίου 1952. Ο Τούρκος Πρόεδρος, ο οποίος έγινε δεκτός με μεγαλοπρέπεια στο λιμάνι του Πειραιά, και αφού παρέμεινε τρεις μέρες στην Αθήνα, στη συνέχεια, μαζί με τον βασιλιά και την βασίλισσα, ταξιδεύοντας με το αντιτορπιλικό "ΕΛΛΗ", μέσω Θεσσαλονίκης, έφθασαν στην Καβάλα και από εκεί οδικός στην Ξάνθη και την Κομοτηνή, όπου 
έτυχαν ιδιαίτερα θερμής υποδοχής

Στην Κομοτηνή, όταν ήρθε η στιγμή των εγκαινίων, μετά από λόγο που έβγαλε ο υπουργός Εθνικής Παιδείας τονίζοντας τη σημασία του σχολείου στη Ελληνοτουρκική φιλία, ο βασιλιάς έδωσε το ψαλίδι στον Τούρκο Πρόεδρο, ο οποίος και έκοψε τη κορδέλα.

Το Γυμνάσιο Τζελάλ Μπαγιάρ, που ήταν προϊόν των συναντήσεων εκείνων, εξακολουθεί να υπάρχει και να θυμίζει τη φιλία των δύο γειτονικών χωρών. Ήταν το πρώτο Γυμνάσιο, το πρώτο δευτεροβάθμιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, που λειτούργησε στη Δυτική Θράκη και στο οποίο η διδασκαλία γίνεται στη τουρκική και στην ελληνική γλώσσα. Η σημερινή ονομασία του είναι "Μειονοτικό Γυμνάσιο - Λύκειο Κομοτηνής".

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Φωτογραφία επάνω αριστερά από το forum στο διαδίκτυο "Παλιές φωτογραφίες Ξάνθης" 

Σχετικές αναρτήσεις:
Η Ελλάδα γέφυρα του Ερντογάν προς την Ευρώπη
*Κωνσταντινούπολη – Istanbul, Μέρος 4ο Διάφορα Αξιοθέατα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου