24 Μαρτίου 2026

Είναι τα chatbot οι νέοι γιατροί;

Μια νέα πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης, η «ChatGPT Health», εστιασμένη σε ζητήματα υγείας, φέρνει στο προσκήνιο ένα μεγάλο ζήτημα: Πόσο επικίνδυνο ή πόσο χρήσιμο, είναι να κουβεντιάζουμε τις ιατρικές μας ανησυχίες με ένα τσάτμποτ; Τι λένε οι γιατροί; Τι απαντούν οι χρήστες; 
Από την "Καθημερινή" και το περιοδικό "Κ", αποσπασματα δημοσιεύματος:


(...) Η νέα πλατφόρμα «ChatGPT Health», που έχει ήδη κυκλοφορήσει δοκιμαστικά στο εξωτερικό και αναμένεται να έρθει σύντομα και στην Ελλάδα, αποτελεί την απάντηση του ChatGPT στο έντονο και αυξανόμενο ενδιαφέρον του κοινού για ιατρικές γνωματεύσεις. Όπως διαβάζουμε στην παρουσίαση, οι παροχές θα είναι οι εξής: Προετοιμάσου για τον γιατρό, ανακάλυψε τις διαθέσιμες επιλογές ασφάλισης, σύνδεσε το ιατρικό σου ιστορικό, κατανόησε τα αποτελέσματα των εξετάσεών σου και ρώτα οτιδήποτε σε αφορά σχετικά με την υγεία σου. Η πρόταση είναι δελεαστική, όπως και η διαβεβαίωση ότι το λογισμικό έχει σχεδιαστεί σε συνεργασία με 260 γιατρούς, διαφορετικών ειδικοτήτων, από 60 χώρες.

Όπως σημειώνει η ιατρική συντάκτης Μελίσα Ντάβεϊ σε podcast της στον Guardian, τα ευρήματα πρέπει διαρκώς να υποβάλλονται σε peer review, δηλαδή αξιολόγηση από άλλους γιατρούς, πράγμα το οποίο το ChatGPT αρνείται να κάνει. Αναπόφευκτα εγείρονται ερωτήματα αναφορικά με τις πηγές από τις οποίες η πλατφόρμα αντλεί τις πληροφορίες της ώστε να δώσει ιατρικές συμβουλές. Παράλληλα, όσο περισσότερα προσωπικά δεδομένα λαμβάνει, τόσο πιο εξατομικευμένες απαντήσεις δίνει, οδηγώντας συχνά στις λεγόμενες «παραισθήσεις τεχνητής νοημοσύνης» (AI hallucinations). Από τη μία πλευρά προκύπτει το ζήτημα της ιδιωτικότητας και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και, από την άλλη, οι πιθανοί –σοβαροί– κίνδυνοι.

Πόσοι ρωτούν για την υγεία

Σύμφωνα με τα στατιστικά της εταιρείας λογισμικού πίσω από το ChatGPT (OpenAI), περισσότεροι από 40 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά την πλατφόρμα για ιατρικές συμβουλές και ανάλυση των συμπτωμάτων τους, με το 5% των συνολικών μηνυμάτων που λαμβάνει το τσάτμποτ να αφορά θέματα υγείας. Η ίδια έρευνα επισημαίνει πως το 70% των παραπάνω συνομιλιών σημειώνεται σε ώρες που τα ιατρεία είναι κλειστά, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτήσεων σχετίζεται με την κατανόηση ιατρικών όρων και εμφανών συμπτωμάτων. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία ανά χώρα, αλλά γνωρίζουμε ότι στην Ελλάδα χρησιμοποιούμε πολύ την εφαρμογή: Πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ κατέδειξε πως το 40% των χρηστών του ίντερνετ στη χώρα μας χρησιμοποιεί το ChatGPT, καταλαμβάνοντας τη 16η θέση ανάμεσα στις 51 συμμετέχουσες χώρες...


«Να είμαι γιατρός του εαυτού μου»

... Η αυτοδιάγνωση, ο εντοπισμός της ιατρικής κατάστασης από τον ίδιο τον ασθενή, αποτελεί κάτι περισσότερο από μια πρόσκαιρη τάση. Εθνική έρευνα της YouGov διαπίστωσε ότι περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες (51%) κάνουν αυτοδιάγνωση όταν αισθάνονται αδιαθεσία ή εμφανίζουν κάποιο ιατρικό σύμπτωμα. Η πληθώρα πληροφοριών που υπάρχει διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή στο διαδίκτυο ενισχύει αυτή την τάση, χωρίς τα αποτελέσματά της να είναι αναγκαστικά καταστροφικά...

... «Ξεκίνησα να χρησιμοποιώ το ChatGPT για θέματα υγείας πέρυσι, όταν ζούσα στο Λονδίνο, όπου η επίσκεψη στον γιατρό είναι όχι μόνο χρονοβόρα αλλά και πολύ κοστοβόρα», αφηγείται η Αντωνία, 32 ετών, η οποία επισημαίνει πως η στροφή του κοινού σε τέτοιες πλατφόρμες αντανακλά και τα κενά του ιατρικού συστήματος. «Σε αντίθεση με την απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο, όπου ένας πονοκέφαλος μπορεί να παρουσιαστεί ως όγκος στον εγκέφαλο, το ChatGPT σου ζητά να του δώσεις όλη τη συμπτωματολογία και τις παράλληλες παθήσεις προκειμένου να σου δώσει όσο το δυνατόν πιο ακριβή αποτελέσματα», προσθέτει και πράγματι η αίσθηση της εξατομίκευσης που παρέχει η ΤΝ σε σχέση με τα αποτελέσματα μιας απλής πλοήγησης στον ιστό φαίνεται να είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η πρώτη κερδίζει...

«Έρχονται για μια δεύτερη γνώμη»

Σε κάθε περίπτωση, το να δαιμονοποιήσουμε τη χρήση του ChatGPT δεν είναι η λύση. Πρέπει συνεχώς να εξετάζουμε εκ νέου τους λόγους για τους οποίους οι ασθενείς στρέφονται σε αυτό, όπως σημειώνει και η Μαρία Γούτου, ειδική παθολόγος και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. «Σε αντίθεση με τις συνήθεις αναμονές στο ιατρείο, το ChatGPT είναι διαθέσιμο 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, 365 ημέρες τον χρόνο. Οι απαντήσεις που δίνει στον χρήστη είναι συγκεντρωμένες και πλήρως κατανοητές, σαν μια συλλογή πληροφοριών που θα δυσκολευόταν πολύ να λάβει σε άλλη περίπτωση.

Παράλληλα, η πλατφόρμα εξασφαλίζει μια ανωνυμία που καθησυχάζει και ηρεμεί τον ενδιαφερόμενο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πρόσβαση στο σύστημα υγείας δεν είναι δεδομένη. Για πολλούς δεν υπάρχει ούτε ο χρόνος ούτε τα χρήματα, ενώ την ίδια στιγμή οι χρόνιοι ασθενείς που αρρωσταίνουν οξέως απευθύνουν ερωτήσεις σχεδόν καθημερινά», τονίζει. Ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι ρωτούν συχνά, είτε στο διαδίκτυο γενικά είτε στο ChatGPT ειδικά, αν μπορούν να συνδυάσουν τα χάπια τους ή ποιες τροφές επιτρέπεται να καταναλώσουν με βάση την αγωγή τους. Αυτοί όμως είναι και οι πιο επιρρεπείς στην παραπληροφόρηση.

«Συχνά, οι ασθενείς έρχονται στο ιατρείο για να λάβουν πια μια δεύτερη γνώμη, σαν να θέλουν να τεστάρουν τον γιατρό τους, και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της υπόθεσης. Η υποτιθέμενη αξιοπιστία που λαμβάνουν μέσω της πλατφόρμας διαταράσσει τη σχέση τους με τον γιατρό, μια σχέση που πρέπει να βασίζεται στην εμπιστοσύνη. Ο γιατρός μπορεί να εξατομικεύσει και να συγκεκριμενοποιήσει, εξετάζοντας όλες τις παραμέτρους, κάτι που στο ChatGPT δεν συμβαίνει, καθώς εκεί ο ασθενής παρουσιάζει τα συμπτώματα και το ιστορικό του με τον τρόπο που ο ίδιος θέλει». Ίσως λόγω της κούρασης, του κόστους και της διαρκούς αμφισβήτησης της ιατρικής, οι άνθρωποι σήμερα βιάζονται να αντικαταστήσουν τον γιατρό τους με το ChatGPT και να πάρουν την κατάσταση της υγείας τους στα χέρια τους. 

«Τα δεδομένα της πλατφόρμας προκύπτουν από τον ίδιο τον άνθρωπο και γι’ αυτό δεν μπορεί να τον αντικαταστήσει. Αν αντιμετωπίσουμε το ChatGPT ως εργαλείο και όχι ως αυθεντία, θα δούμε πως τα θετικά είναι πολλά. Μπορεί κανείς να αναζητήσει εξηγήσεις, να προετοιμάσει τις ερωτήσεις του για τον γιατρό, να λάβει μια κατεύθυνση αλλά όχι να αυτοδιαγιγνώσκεται. Η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει την ιατρική, με την ακρίβεια που προσφέρει στην ανάλυση των δεδομένων και την επακόλουθη μείωση των διαγνωστικών λαθών. Όμως, πρέπει να παραμείνει εργαλείο στα χέρια της ιατρικής και όχι αντικαταστάτης της», καταλήγει η Μαρία Γούτου ...

Πηγή (και ολόκληρο το σημοσίευμα):
Είναι τα chatbot οι νέοι γιατροί; | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου