Το καθιερωμένο ραντεβού στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας, η μεγαλύτερη παγκοσμίως συνάντηση για θέματα άμυνας και ασφάλειας, διεξάγεται φέτος σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο. Ο πρόεδρος της Διάσκεψης, Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, δήλωσε προ ημερών ότι «το οικοδόμημα της διεθνούς τάξης αυτή τη στιγμή γκρεμίζεται». Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μετατρέψει τις ΗΠΑ από σταθεροποιητικό σε αστάθμητο παράγοντα και οι Ευρωπαίοι, και μαζί τους και ο υπόλοιπος πλανήτης, αναζητούν τις δικές τους νέες ισορροπίες.
Όλοι τους οι Ευρωπαίοι, σε μια απόπειρας απεξάρτησης από τις ΗΠΑ, έκαναν φέτος λόγο για μια «ισχυρή Ευρώπη» με περισσότερη αυτοπεποίθηση και αυξημένη αμυντική ικανότητα που θα μπορεί να κοιτάξει στα μάτια τις ΗΠΑ.
Πέρυσι, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, είχε ταράξει τα νερά με απαξιωτικές δηλώσεις για τους Ευρωπαίους. Φέτος, ο πιο μετριοπαθής υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έθεσε τις βάσεις της νέας, αμερικανικής, παγκόσμιας, τάξης πραγμάτων. Έτεινε χείρα φιλίας προς την Ευρώπη για συνεργασία στη νέα εποχή, όμως με νέους όρους που ανατρέπουν τις μέχρι τώρα σταθερές - όρους καθαρά αμερικανικούς.
Μερτς: Τα είπε στις ΗΠΑ για να τα ακούσουν και οι Ευρωπαίοι
Η ομιλία του καγκελάριου Μερτς απευθυνόταν πρωτίστως στις ΗΠΑ και αποτέλεσε κατά κάποιο τρόπο και μια απάντηση στα όσα είχε πει πέρυσι ο αντιπρόεδρος Βανς από το ίδιο βήμα. Ίσως να ήθελε με τον τρόπο αυτό να απαιτήσει επιτακτικά μια ανταπάντηση από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο το Σάββατο το πρωί. Σε κάθε περίπτωση επεδίωξε να επιβάλει αυτός το πλαίσιο της συζήτησης.
Το ερώτημα ωστόσο, όπως επισημαίνουν ορισμένοι Γερμανοί αρθρογράφοι, δεν είναι μόνο αν τον άκουσαν οι Αμερικανοί, αλλά αν «θα τον ακούσουν και οι Ευρωπαίοι;», γιατί η ομιλία Μερτς απευθυνόταν και προς αυτούς. Είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν τη Γερμανία ως «ηγέτιδα σε μια εταιρική σχέση, χωρίς ηγεμονικές φαντασιώσεις» σε μια πορεία απογαλακτισμού από τις ΗΠΑ...
Μακρόν: «Η Ευρώπη πρέπει να γίνει γεωπολιτική δύναμη»
«Η Γαλλία στην Ευρώπη και τον κόσμο» ήταν το θέμα της ομιλίας του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου . Εν τέλει όμως ο Γάλλος πρόεδρος αξιοποίησε την παρουσία του στο Μόναχο για να ζητήσει από τους Ευρωπαίους να τολμήσουν περισσότερη Ευρώπη, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και πίστη σε αυτά που έχουν κατακτήσει και σε αυτά που είναι σε θέση να επιτύχουν μελλοντικά από κοινού. Πρόσθεσε ωστόσο ότι οι εχθροί της Ευρώπης δεν θέλουν να δουν τους Ευρωπαίους να πετυχαίνουν. Ακόμα όμως και ορισμένοι Ευρωπαίοι στέκονται εμπόδιο στην πρόοδο, είπε. «Πρέπει να το αλλάξουμε αυτό», υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος.
Στο παράδειγμα της Ουκρανίας και του συνεχιζόμενου πολέμου ο Εμμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι «η μοίρα της Ουκρανίας είναι η μοίρα της Ευρώπης», υπερασπιζόμενος την πρότασή του για διάλογο με τη Μόσχα. Παράλληλα όμως τάχθηκε υπέρ της αύξησης των πιέσεων στη Ρωσία.
Ο πρόεδρος Μακρόν υπογράμμισε επίσης τη σημασία της συμμετοχής των Ευρωπαίων στις συνομιλίες για την επόμενη μέρα στην πολιτική ασφαλείας για την Ευρώπη: «Πρέπει να γίνουμε μια γεωπολιτική δύναμη. Πρέπει να επιταχύνουμε τη διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Δεν μιλώ για την Γαλλία και τη Γερμανία, αλλά για την Ευρώπη που πρέπει να εξελιχθεί σε νέα δύναμη. Παράλληλα θα πρέπει να περιορίσουμε τις εξαρτήσεις: Είτε στην Τεχνητή Νοημοσύνη, είτε στα ορυκτά, είτε στις υπηρεσίες cloud computing...
«Όλα όσα αφορούν τους Ευρωπαίους πρέπει να αποφασιστούν και από τους Ευρωπαίους. Θα συνεχίσουμε να ζούμε πόρτα-πόρτα με τη Ρωσία και αυτή τη γειτονία θα πρέπει να την προσδιορίσουμε εμείς»...
Στάρμερ: H «επιστροφή» της Βρετανίας στην Ευρώπη
Τη συνεργασία σε όλους τους τομείς με την Ευρώπη, από την εσωτερική αγορά μέχρι την αμυντική βιομηχανία και την κοινή πολιτική ασφάλειας, υποστήριξε με ζέση ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, κάνοντας κάποιους να σχολιάσουν για «επιστροφή» της Βρετανίας στην Ευρώπη από την... πίσω πόρτα. «Δεν είμαστε πλέον η Βρετανία των χρόνων του Brexit», υποστήριξε καταχειροκροτούμενος.
Πρόσθεσε ότι βρέθηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου «για να καταστήσει σαφές: δεν υπάρχει βρετανική ασφάλεια χωρίς την Ευρώπη και δεν υπάρχει ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τη Μεγάλη Βρετανία». Υποστήριξε τη στενότερη συνεργασία στη βιομηχανία, την τεχνολογία και την ευρύτερη οικονομία. Αυτά, είπε, ήταν τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκαν η ασφάλεια και η ευημερία. Παράλληλα ευθυγραμμίστηκε σε μεγάλο βαθμό και με τις τοποθετήσεις Μερτς και Μακρόν. Όλοι τους έκαναν λόγο για μια «ισχυρή Ευρώπη» με περισσότερη αυτοπεποίθηση και αυξημένη αμυντική ικανότητα που θα μπορεί να κοιτάξει στα μάτια τις ΗΠΑ.
Τη συνεργασία σε όλους τους τομείς με την Ευρώπη, από την εσωτερική αγορά μέχρι την αμυντική βιομηχανία και την κοινή πολιτική ασφάλειας, υποστήριξε με ζέση ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, κάνοντας κάποιους να σχολιάσουν για «επιστροφή» της Βρετανίας στην Ευρώπη από την... πίσω πόρτα. «Δεν είμαστε πλέον η Βρετανία των χρόνων του Brexit», υποστήριξε καταχειροκροτούμενος.
Πρόσθεσε ότι βρέθηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου «για να καταστήσει σαφές: δεν υπάρχει βρετανική ασφάλεια χωρίς την Ευρώπη και δεν υπάρχει ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τη Μεγάλη Βρετανία». Υποστήριξε τη στενότερη συνεργασία στη βιομηχανία, την τεχνολογία και την ευρύτερη οικονομία. Αυτά, είπε, ήταν τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκαν η ασφάλεια και η ευημερία. Παράλληλα ευθυγραμμίστηκε σε μεγάλο βαθμό και με τις τοποθετήσεις Μερτς και Μακρόν. Όλοι τους έκαναν λόγο για μια «ισχυρή Ευρώπη» με περισσότερη αυτοπεποίθηση και αυξημένη αμυντική ικανότητα που θα μπορεί να κοιτάξει στα μάτια τις ΗΠΑ.
Το μανιφέστο του Αμερικανού υπ. Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από το βήμα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου για τα εγκαίνια της «νέας» Δύσης έχει πολλά επίπεδα και πρέπει να αποκωδικοποιηθεί με προσοχή.
Με ένα μανιφέστο για τις κοινές αξίες που διατρέχουν ιστορικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά και για τις αξίες που διατρέχουν το νέο δόγμα ασφαλείας του Τραμπ, ο Αμερικανός υπ. Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από το βήμα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου έθεσε τις βάσεις της νέας, αμερικανικής, παγκόσμιας, τάξης πραγμάτων. Με μια ομιλία θεωρητικού βάθους, με στόχο την παρουσίαση του νέου αξιακού πλαισίου προσέγγισης της Ευρώπης και της «νέας» Δύσης.
Έτεινε χείρα φιλίας προς την Ευρώπη για συνεργασία στη νέα εποχή, όμως με νέους όρους που ανατρέπουν τις μέχρι τώρα σταθερές - όρους καθαρά αμερικανικούς. Μια νέα εποχή για την οποία έδωσε επίσης το περίγραμμα: προστατευτισμός αντί ελεύθερης, παγκοσμιοποιημένης αγοράς, κλειστά, εθνικά σύνορα, αυστηρή μεταναστευτική πολιτική.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ο ΟΗΕ απέτυχε στη Γάζα, ενώ στην περίπτωση επίλυσης άλλων διεθνών ζητημάτων ο κόσμος κινείται πλέον σε άλλο πλαίσιο και με άλλα σχήματα.
Ενδιαφέρον έχει πάντως ότι η αναφορά στην Ευρώπη δεν ήταν αναφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στην ιστορική, αρχετυπική Γηραιά Ήπειρο της Αναγέννησης, του Μότσαρτ, του Μιχαήλ Άγγελου, του Σαίξπηρ, πάνω στην κληρονομιά των οποίων βασίστηκε η οικοδόμηση των ΗΠΑ. Αναφέρθηκε στον χριστιανισμό, στις κοινές ρίζες της πίστης, σε μια ομιλία με έντονο μεταφυσικό υπόβαθρο, έναν ιδιότυπο νέο σπιριτουαλισμό που συγκεράζει τον χριστιανισμό με τη ΜΑGA ιδεολογία. Αίσθηση προκάλεσε επίσης η απουσία ρητής αναφοράς στο Ουκρανικό και τον ρόλο των ΗΠΑ...
Οι Ευρωπαίοι σε άλλη κατεύθυνση
Για την ώρα πάντως οι ομιλίες Μερτς, Μακρόν, Στάρμερ κινούνται σε άλλη κατεύθυνση: αυτή μίας θαρραλέας, έστω ετεροχρονισμένης, απόπειρας απεξάρτησης από τα μεταπολεμικά αγαθά της φιλελεύθερης Pax Americana που ξεκίνησε το 1945. Αν ακούσουμε όσα είπε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στη Διάσκεψη χθες, πρέπει να κρατήσουμε ότι «η παλαιά τάξη πραγμάτων δεν υπάρχει πια».
Πάντως η νέα εποχή που ξεκινά από το Μόναχο δεν φαίνεται να φέρνει χαμόγελα ελπίδας και αισιοδοξίας, αν κρίνει κανείς από τα σκυθρωπά και προβληματισμένα πρόσωπα αξιωματούχων και παραγόντων στους πολύβουους διαδρόμους του Bayerischer Hof.
Πηγή: Deutsche Welle. Αποσπάσματα από:
Πάντως η νέα εποχή που ξεκινά από το Μόναχο δεν φαίνεται να φέρνει χαμόγελα ελπίδας και αισιοδοξίας, αν κρίνει κανείς από τα σκυθρωπά και προβληματισμένα πρόσωπα αξιωματούχων και παραγόντων στους πολύβουους διαδρόμους του Bayerischer Hof.
Πηγή: Deutsche Welle. Αποσπάσματα από:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου